Pa Marciano Moreira
Kontribuidor di FORCV na Praia

Nes nos benditu jornal on line, atraves di 3 artigus (“Dikretu-Lei Dja Liberta-nu di Dikora - 1º parti”, “Dikretu-Lei Dja Liberta-nu di Dikora - 2º parti” i “Dikretu-Lei Dja Liberta-nu di Dikora - 3º parti” – Links, respetivu:

Only registered users can see links on this forum! Register or Login on forum!

,

Only registered users can see links on this forum! Register or Login on forum!

i

Only registered users can see links on this forum! Register or Login on forum!

) nu odja, respetivamenti: rezumu di regras di bazis di alfabetu ki nos Governu dja aprova (Dikretu-Lei nº 67/98, di 31/12, in 5º Suplementu); ezenplus di aplikason di kes regra; i nhas tezi ma debe uzadu asentus so na disionariu, frenti di kes palavra ki ses pronunsia ka ta sigi lojika abitual, pa splika ses pronunsia.

Pa bu fla ma bu ta uza alfabetu kabuverdianu ofisial, bu ten ki sigi so kel parti ki sta relasionadu ku se nomi (Alfabetu). Istu e, parti ki bo e obrigadu sigi e so kel ki ta mostra ku ki sinal (letra) nu debe skrebe nos lingua i kal ki e son ki kada sinal (letra) ta reprezenta. Es parti prinsipal, na Dikretu sitadu na 1º paragrafu, sta ku nomi "Primeira parte" (pajina 19). 2º parti (ku nomi "Relação do ALUPEC com a escrita" - pajina 21) e sujeston di "algumas formas possíveis" di ortografia. Portantu, nu pode sigi-l si nu kre.

N sigi 1º parti (ki e obrigatoriu) na preparason di kes 3 artigu referidu na 1º paragrafu. 2º parti (ki e fakultativu) N sigi parsialmenti. Pamodi? Pabia N ta pensa ma nos lingua ka meste esepson Y. Rezumidamenti, kes li e nhas fundamentu:

I) Ti ki bu nxina un kriansa alfabetu kabuverdianu ofisial i modi letras ta utilizadu – si, atu kontinuu, bu faze-l un ditadu (pur ezenplu: Deta i kala boka!) sertamenti ki el ta po i, non y. Alias, ti ki bu nxina-l alfabetu kabuverdianu ofisial, nen siker el ka ta fika ta sabe ma ta ezisti nes mundu letra y pabia alfabetu kabuverdianu ofisial ka ten letra y.

II) Ka ten posibilidadi di un kriansa ka ntende (o ntende mal) un frazi pabia di uzu di i enkuantu koordinativa di valor kopulativu. Istu e, ka ten nesesidadi real, objetivu di uza y na lugar di i . Y ka ta traze nenhun benefisiu inkontestavel.

III) Ten otus letra ki ta reprezenta kategorias gramatikal spesifiku, pa len di ses funson primariu (reprezenta un dadu son) sima, pur ezenplu: e = N fla-l pa el kala, mas e ka kala // l = da-l un beiju // m = dexa-m ketu na nha lugar // N = N ka sta di benda // o = o bu ta fika ketu o N ta txuputi-bu // sinbolus (g = grama; l = litru; m = metru; etc.). Portantu, nada ka ta inpidi, similarmenti, letra i di reprezenta non so se funson primariu (son i), mas tanbe palavra i (koordinativa di valor kopulativu).

IV) Nen nu ka pode fala di forsa di tradison – y ka ta uzadu na portuges enkuantu koordinativa di valor kopulativu i nen nos nu tenba abitu di uza-l antis Kolokiu di Mindelu di 1979. Ka nu ben imita Spanhois pa un ladu sen benefisiu palpavel, i, pa otu ladu, konplikandu vida di nos desendentis.

V) Kualker esepson ta eziji sforsu di memorizason. Kualker esepson e un kansera pa nos kriansas na futuru, e un fonti di erus. So ta justifika sakrifika-s ku un novu esepson si el ta evita un mal maior.

VI) Virtudis di ALUPEC sta na se kapasidadi di liberta nos susesoris di dikora pa sisi.

Npos, pa amor pa nos desendentis, ti ki nu pronunsia i, nu skrebe i ! I txau!

Pode gravadu, di grasa, ku 1 klik so, regras di alfabetu kabuverdianu ofisial na site

Only registered users can see links on this forum! Register or Login on forum!

o na site

Only registered users can see links on this forum! Register or Login on forum!

Spadja es nobas!